Prijedlog mjera je parcijalan i nepotpun: Neophodan sistemski pristup, koji predlaže Vlada u sjeni

Analizirajući predložene mjere Vlade Brčko distrikta BiH za sanaciju negativnih posljedica uticaja virusa korona COVID-19 može se zaključiti da one mogu poslužiti kao solidna osnova za donošenje jasnog i transparentnog Programa za sanaciju posljedica za privredne subjekte izazvanih virusom korona.

No, imajući u vidu iskustva u sanaciji šteta od poplava i niz nepravilnosti, zloupotreba, pa i osnovanih sumnji da je bilo i koruptivnih aktivnosti prilikom procjene i dodjele pomoći za sanaciju šteta od poplava smatramo da bi se po hitnom postupku morao donijeti Zakon o sanaciji šteta u privredi izazvanih virusom korona.

   Pored toga, nužno je da Vlada Brčko Distrikta BiH oformi i stručni ekspertski tim za izradu Programa za sanaciju prouzrokovane štete, koji bi poslužio kao osnov za donošenje zakona. Tim zakonom bi se utvrdila obaveza Vlade Brčko distrikta BiH da na osnovu stručnih analiza utvrdi tačan iznos štete za svaku firmu i svakog preduzetnika. Da se utvrde jasni i mjerljivi kriteriji za naknadu štete, kao i obaveza za primaoce naknade štete da ne otpuštaju radnike nakon primitka naknade štete, te obavezu organa da prate realizaciju i sprovođenje mjera.

Zakonom bi trebalo utvrditi kaznene mjere za kršenje zakonom utvrđenih obaveza za sve primaoce pomoći od strane Vlade Brčko distrikta BiH.

Prema podacima Agencije za statistiku BiH u Brčkom je registrovano 1913 privatnih preduzeća, 1966 samostalnih preduzetnika i ukupno cca 13.680 zaposlenih radnika sa prosječnom bruto platom od 1.099,54 KM ili 715,66 KM u neto iznosu. Naredbom Vlade Brčko distrikta BiH onemogućen je rad cca 382 privatna preduzeća (20%) i cca 1572 samostalna preduzetnika (80%). Ako se uzme u obzir da je, prema ukupnom broju zaposlenih, prosječan broj zaposlenih u privatnim preduzećima 4, konstatuje se da je u privatnim preduzećima onemogućen rad 1528 radnika. Prosjek zaposlenih samostalnih preduzetnika je 2, te se konstatuje da je onemogućen rad 3144 zaposlena, odnosno ukupno 4672 zaposlena. Ako bi se ovim poslovnim subjektima za procijenjeni broj od 4672 radnika isplatile tri (3) prosječne mjesečne plate, trebalo bi odvojiti 15.411.152,64 KM.

Zakonom bi se utvrdili i izvori sredstava za sanaciju šteta i to:

1.    Sredstva u iznosu od 5 miliona KM (50%) planiranih za grantove, koje poslanici usmjeravaju po svom nahođenju, čiju namjenu i pravilnosti utroška, te efekte koji su postignuti, ni jedan nadležni organ nije kontrolisao niti pak sankcionisao, iako ima nagovještaja da se tu vrše zloupotrebe i koruptivne aktivnosti.

2.    Smanjenje plata (plate preko 1.000,00 KM) administraciji od 30% u periodu od 3 mjeseca, osim zaposlenih u zdravstvu, policiji i inspekciji, odnosno zaposlenima koji su direktno angažovani na sprovođenju naredbi Vlade Brčko distrikta BiH. Tim načinom bi se obezbijedilo cca 1 miliona KM.

3.    Preraspodjela oročenih sredstava kapitalnog budžeta u iznosu od 9,5 milion KM.

4.    U slučaju produžavanja nastale krize potencijalni izvor za nedostajuća sredstva bila bi i kreditna sredstva jer je Distrikt kreditno sposoban, međunarodne donacije i sl.

Navedena preraspodjela sredstava u iznosu od 15.500.000,00 KM iznose 1,84% ukupnog BDP-a Brčko distrikta BiH. Takođe, ako je potrebno obezbijediti i oslobađanje plaćanja poreza za vrijeme prekida rada, upravo zbog okolnosti u kojima privreda ne radi ili radi na minimumu poslovnog procesa i obezbijediti reprogramiranje obaveza po osnovu kredita u komercijalnim bankama svim privrednim subjektima suočenim sa problemima izazvanim virusom korona. Navedenim mjerama sačuvala bi se radna mjesta, proizvodni i uslužni kapaciteti, tržište, kupci i drugi faktori koji posredno i neposredno doprinose egzistenciji i daljem razvoju preduzeća.  

Zakonom bi se predvidjela obaveza zaključivanja ugovora između Vlade i primaoca sredstava, kao i obaveza da se Skupština Distrikta mjesečno informiše o realizaciji zakonom utvrđenih mjera i efekata koji se postižu. Svi drugi pristupi su, prema našoj procjeni, podložni nepravilnoj raspodjeli, koruptivnim pojavama i bez nužne društvene i ozbiljne kontrole. Na ovaj način bi i Vlada i Skupština preuzele obavezu i odgovornost da na zakonit, transparentan i društveno odgovoran način ispune svoju obavezu i konkretno pomognu privrednim subjektima.

Smanjenjem plata dijela zaposlenih u administraciji (prosječna plata 1.291,00 KM),  čiji je prosjek plata veći za 55,38% u odnosu na prosjek plata u realnom sektoru, iskazala bi se solidarnost sa zaposlenima u realnom sektoru, koji ustvari i obezbjeđuju sredstva za plate administracije. Ovakvim pristupom vlast Brčko distrikta BiH bi postali lideri u kvalitetnom saniranju posljedica nastalih uticajem virusa korona COVID-19 i na najtransparentniji i najodgovorniji način izvršili svoju obavezu prema građanima Distrikta.

 

 

           Stručni tim

Vlade u sjeni Brčko Distrikta BiH

 

 

 

Pin It
Print Friendly, PDF & Email